Các Hệ thống Hỗ trợ Lái xe Tiên tiến (ADAS – Advanced Driver Assistance Systems) đang ngày càng trở nên phổ biến trên các dòng xe ô tô hiện đại, góp phần nâng cao sự an toàn và tiện nghi cho người lái. Trong số đó, Hệ thống Điều khiển Hành trình Thích ứng (ACC – Adaptive Cruise Control), thường được gọi là “ga tự động thông minh”, là một trong những tính năng được đánh giá cao nhất. Để đảm bảo các hệ thống ACC hoạt động đúng chức năng, an toàn và hiệu quả, việc xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật là điều cần thiết. Tại Việt Nam, TCVN 11794:2017 là Tiêu chuẩn Quốc gia quy định về “Ô tô – Hệ thống điều khiển hành trình thích ứng (ACC) – Yêu cầu tính năng và phương pháp thử”.

Mặc dù là một Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) mang tính tham chiếu kỹ thuật, việc hiểu rõ nội dung của TCVN 11794:2017 giúp chúng ta có cái nhìn sâu sắc hơn về các yêu cầu kỹ thuật cơ bản đối với một hệ thống ACC, cách thức hoạt động và các bài thử nghiệm mà nó cần vượt qua. Bài viết này sẽ giới thiệu những nội dung chính yếu của TCVN 11794 về ACC và đặt nó trong bối cảnh các quy định quản lý hiện hành.

1. Đặt TCVN 11794:2017 Trong Bối Cảnh Hệ Thống Hỗ Trợ Lái Xe Tiên Tiến (ADAS)

1.1. Adaptive Cruise Control (ACC) là gì? – Vượt Trội Hơn Cruise Control Truyền Thống

Trước khi tìm hiểu tiêu chuẩn, hãy nhắc lại ACC là gì? Khác với hệ thống Cruise Control thông thường chỉ giữ một tốc độ cố định, ACC sử dụng các cảm biến (thường là radar hoặc camera) để phát hiện phương tiện phía trước. Nó không chỉ duy trì tốc độ do người lái cài đặt khi đường trống, mà còn có khả năng tự động điều chỉnh tốc độ (giảm ga, thậm chí phanh nhẹ) để duy trì một khoảng cách an toàn đã chọn trước với xe đi trước. Khi xe trước tăng tốc hoặc chuyển làn, ACC sẽ tự động tăng tốc xe trở lại tốc độ cài đặt ban đầu. Một số hệ thống ACC tiên tiến còn có chức năng Stop & Go, hoạt động cả trong điều kiện tắc đường.

1.2. Sự Cần Thiết Của Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật Cho ACC

Do ACC can thiệp trực tiếp vào việc kiểm soát tốc độ và khoảng cách của xe, việc nó hoạt động chính xác, đáng tin cậy và an toàn là tối quan trọng. Các tiêu chuẩn kỹ thuật như TCVN 11794:2017 được xây dựng để:

  • Đặt ra các yêu cầu tối thiểu về tính năng hoạt động.
  • Quy định các phương pháp thử nghiệm thống nhất để đánh giá sự phù hợp.
  • Làm cơ sở tham chiếu cho các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và cơ quan kiểm tra, chứng nhận.

2. TCVN 11794:2017: Quy Định Yêu Cầu Tính Năng Kỹ Thuật Cho Hệ Thống ACC

Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu cụ thể mà một hệ thống ACC cần đáp ứng, bao gồm:

  • Phạm vi áp dụng: Thường xác định rõ loại xe ô tô mà tiêu chuẩn này hướng tới (ví dụ: xe ô tô con hạng M1).
  • Yêu cầu về Nhận diện phương tiện phía trước (Target Detection):
    • Khả năng phát hiện các phương tiện ô tô đang di chuyển cùng chiều phía trước trong một phạm vi khoảng cách và dải tốc độ tương đối nhất định.
    • Yêu cầu về khả năng phân biệt mục tiêu chính (xe đang đi theo) trong điều kiện có nhiều phương tiện hoặc khi xe chuyển làn.
  • Yêu cầu về Kiểm soát tốc độ và Giữ khoảng cách an toàn (Distance Keeping):
    • Khả năng duy trì tốc độ cài đặt khi không có xe phía trước với độ sai lệch cho phép.
    • Khả năng tự động điều chỉnh tốc độ để duy trì khoảng cách thời gian (time gap) hoặc khoảng cách cố định đã được người lái lựa chọn so với xe phía trước. Có quy định về độ chính xác và ổn định của việc giữ khoảng cách này.
  • Yêu cầu về Giới hạn và Độ mượt của Tăng/Giảm tốc tự động:
    • Quy định về gia tốc và gia tốc giảm tối đa mà hệ thống được phép tạo ra để đảm bảo sự thoải mái và an toàn, tránh tăng/giảm tốc quá đột ngột.
    • Yêu cầu về sự mượt mà khi hệ thống điều chỉnh tốc độ.
  • Yêu cầu về Cảnh báo cho người lái:
    • Hiển thị rõ ràng trạng thái hoạt động của hệ thống (đang bật, đang chờ, đang hoạt động, tốc độ cài đặt, khoảng cách cài đặt…).
    • Cảnh báo khi hệ thống phát hiện mục tiêu, mất mục tiêu, hoặc khi hệ thống sắp hủy bỏ hoạt động.
    • Có thể bao gồm cảnh báo yêu cầu người lái can thiệp khi hệ thống không thể duy trì khoảng cách an toàn (ví dụ: xe phía trước phanh quá gấp).
  • Yêu cầu về Điều kiện Kích hoạt/Hủy bỏ:
    • Quy định dải tốc độ tối thiểu và tối đa mà hệ thống ACC có thể được kích hoạt và hoạt động.
    • Các trường hợp hệ thống phải tự động hủy bỏ (ví dụ: người lái đạp phanh, đạp ga mạnh vượt ngưỡng, tốc độ quá thấp, hệ thống an toàn khác can thiệp, cảm biến bị che khuất…).

3. Phương Pháp Thử Nghiệm Hệ Thống ACC Theo Tiêu Chuẩn TCVN 11794:2017

Để đánh giá một hệ thống ACC có đáp ứng các yêu cầu trên hay không, TCVN 11794:2017 cũng quy định các phương pháp thử ACC tiêu chuẩn. Các bài thử nghiệm này thường được thực hiện trên đường thử chuyên dụng với các điều kiện được kiểm soát chặt chẽ, bao gồm các tình huống mô phỏng như:

  • Xe chạy tự do: Kiểm tra khả năng duy trì tốc độ cài đặt.
  • Tiếp cận xe đi chậm hơn: Kiểm tra khả năng nhận diện, giảm tốc và duy trì khoảng cách.
  • Bám theo xe phía trước thay đổi tốc độ: Kiểm tra khả năng tăng/giảm tốc độ theo xe trước một cách mượt mà và giữ đúng khoảng cách.
  • Xe phía trước phanh: Kiểm tra khả năng phản ứng giảm tốc của hệ thống (trong giới hạn cho phép).
  • Tình huống xe khác cắt ngang (Cut-in/Cut-out): Kiểm tra khả năng hệ thống nhận diện và phản ứng khi có xe khác xen vào hoặc rời khỏi làn đường phía trước.
  • Thử nghiệm điều kiện kích hoạt/hủy bỏ.

4. TCVN 11794:2017 và Quy Định Hiện Hành Năm 2025: Cần Lưu Ý Gì?

4.1. Vai Trò Của TCVN So Với QCVN Bắt Buộc

Như đã đề cập, TCVN (Tiêu chuẩn Việt Nam) thường mang tính tự nguyện hoặc tham chiếu, trong khi QCVN (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia) do các Bộ ngành ban hành mới có tính pháp lý bắt buộc. Việc trang bị ACC trên ô tô có thể được quy định trong các QCVN về an toàn ô tô chung hoặc QCVN riêng về ADAS (nếu có), và các QCVN này có thể viện dẫn đến TCVN 11794:2017 hoặc các tiêu chuẩn quốc tế tương đương (như ISO 15622) để làm rõ yêu cầu kỹ thuật.

4.2. Khả Năng Tham Chiếu Tiêu Chuẩn Quốc Tế

TCVN 11794:2017 rất có thể được xây dựng dựa trên việc tham khảo các tiêu chuẩn quốc tế về ACC như ISO 15622 hoặc các quy định UN Regulation của UNECE tại thời điểm ban hành (hoặc trước đó).

4.3. Khuyến Cáo: Luôn Kiểm Tra Các QCVN Mới Nhất Về An Toàn Kỹ Thuật Ô Tô

Do công nghệ ADAS phát triển rất nhanh, các yêu cầu kỹ thuật và quy định quản lý cũng liên tục được cập nhật. Để biết được các yêu cầu bắt buộc về hệ thống ACC (nếu có) và các hệ thống ADAS khác đang áp dụng cho xe ô tô tại Việt Nam năm 2025, bạn cần phải tra cứu các QCVN hiện hành mới nhất do Bộ GTVT ban hành và công bố bởi Cục Đăng kiểm Việt Nam.

5. Tầm Quan Trọng Của Việc Tiêu Chuẩn Hóa Các Tính Năng ADAS Như ACC

Việc xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật như TCVN 11794:2017 cho các hệ thống ADAS mang lại nhiều lợi ích:

  • Đảm bảo an toàn: Đặt ra ngưỡng tối thiểu về hiệu quả hoạt động và độ tin cậy cho các hệ thống hỗ trợ lái.
  • Tạo sự tin tưởng cho người dùng: Biết rằng hệ thống trên xe đã được kiểm tra theo một tiêu chuẩn nhất định.
  • Thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh: Tạo ra một sân chơi bình đẳng về mặt kỹ thuật cho các nhà sản xuất.
  • Hài hòa hóa quy định: Giúp Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn an toàn quốc tế.

6. Kết Luận: TCVN 11794:2017 – Đóng Góp Vào Nền Tảng An Toàn Cho ACC Tại Việt Nam

TCVN 11794:2017 là một tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng, đóng vai trò đặt nền móng cho việc quy định các yêu cầu tính năng và phương pháp thử nghiệm đối với Hệ thống điều khiển hành trình thích ứng (ACC) trên ô tô tại Việt Nam. Mặc dù các quy định bắt buộc hiện hành có thể nằm trong các QCVN mới hơn, TCVN 11794:2017 vẫn là một tài liệu tham khảo giá trị, thể hiện các nguyên tắc kỹ thuật cơ bản cần có của một hệ thống ACC an toàn và hiệu quả. Việc hiểu về tiêu chuẩn này giúp người dùng đánh giá tốt hơn các tính năng ADAS trên chiếc xe của mình và nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc tiêu chuẩn hóa công nghệ vì an toàn giao thông.

7. Thông Tin Liên Hệ Tham Khảo

Việc hiểu rõ các tiêu chuẩn kỹ thuật như TCVN 11794:2017 về Hệ thống Adaptive Cruise Control (ACC) giúp người dùng đánh giá đúng các tính năng an toàn trên xe tải, đầu kéo hay ô tô hiện đại. Để hỗ trợ quý khách lựa chọn những chiếc Xe Đầu Kéo, Xe Tải Thùng, Sơ Mi Rơ Mooc được trang bị công nghệ hỗ trợ lái tiên tiến và đáng tin cậy, cũng như các loại Xe Chuyên Dụng (xe ben, xe bồn, xe gắn cẩu, xe đông lạnh, xe môi trường…) khác, tại Công ty TNHH Hồng Khải Nguyễn, chúng tôi tự hào mang đến hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ vận tải đa dạng, đáp ứng tối ưu mọi nhu cầu của quý khách hàng. Các dòng sản phẩm chủ lực của chúng tôi bao gồm:

  • Xe Tải Thùng: Cung cấp đầy đủ các loại xe tải thùng từ phổ thông đến chuyên biệt, đa dạng tải trọng và kích thước, đảm bảo sự linh hoạt cho mọi loại hàng hóa.
  • Xe Đầu Kéo & Sơ Mi Rơ Mooc: Giải pháp vận chuyển hàng hóa đường dài và siêu trọng, với các dòng xe đầu kéo mạnh mẽ và các loại sơ mi rơ mooc chuyên dụng (sàn, xương, ben, bồn…).
  • Xe Chuyên Dụng: Đáp ứng mọi yêu cầu đặc thù của từng ngành nghề với các loại xe được thiết kế riêng biệt như xe ben, xe bồn, xe gắn cẩu, xe đông lạnh, xe môi trường…
  • Phụ Tùng Xe Tải: Nguồn cung cấp phụ tùng chính hãng, chất lượng cao (bao gồm cả phụ tùng động cơ Weichai, phụ tùng động cơ Yuchai…), đảm bảo cho sự vận hành ổn định và bền bỉ của phương tiện.
  • Xe Thanh Lý & Ký Gửi: Mang đến những lựa chọn xe tải đã qua sử dụng với chất lượng được kiểm định, giá cả cạnh tranh cùng dịch vụ ký gửi chuyên nghiệp, minh bạch.

Hồng Khải Nguyễn cam kết đồng hành cùng quý khách trên mọi nẻo đường với những sản phẩm chất lượng và giải pháp vận tải hiệu quả nhất.

Để được tư vấn chi tiết hơn về việc lựa chọn xe tải, đầu kéo, thiết bị sử dụng động cơ Trung Quốc hoặc tìm kiếm phụ tùng phù hợp, xin vui lòng liên hệ: